Logo

Ven chiều mở nỗi niềm thơ

Ven chiều mở nỗi niềm thơ

 

Đồng Lĩnh

(Hội Nhà văn Việt Nam)

 

Nỗi niềm thơ là tập thơ của tác giả Trần Vũ (tức Vũ Đình Ruyệt) – một cán bộ làm việc tại Viện khoa học giáo dục, giờ đã ở tuổi cuối chiều. Đọc hết Nỗi niềm thơ của ông, thấy trong những câu chữ đằng tả, mộc mạc, chân thực, mạch lạc kia là những nỗi niềm người ăm ắp. Thơ ông không mang những nét chấm phá đa chiều đa diện, nó được hình thành từ nguồn mạch cảm xúc nội tâm, hướng về gia đình và xã hội bằng những yêu thương và trăn trở!

Thơ Trần Vũ đã xuất hiện trong nhiều tuyển tập, nhưng cho đến bây giờ Nỗi niềm thơ này mới là tập thơ in riêng đầu tiên của ông. Điều đó cho thấy sự cẩn trọng, khiêm cung của tác giả trước sự xô bồ, ào ạt trong lĩnh vực xuất bản và giới thiệu thơ phú hôm nay!

Đọc thơ Trần Vũ, tôi yêu những bài tứ tuyệt nho nhỏ của ông, bởi trong hình hài tứ tuyệt ấy, câu chữ ông vừa đằm thắm vừa gợi mở. Thơ ông, thoáng nét thong dong, đắc đạo giữa bóng chiều. Nào, xin cùng ông mở một lát tứ tuyệt bồng lai ngay bên ồn ã chợ đời:

Đầu cành ríu rít tiếng chim

Cảnh tiên là đó phải tìm đâu xa

Đầy thềm hoa nở tiếp hoa

Bóng hoa thấp thoáng ngỡ là bóng em.

(Cảnh tiên)

Để có cái nét thong dong trong những câu thơ như thế, ấy là người viết đã đi qua nhiều lắm những thăng trầm, trăn trở. Có lẽ vì vậy nên trong một bài thơ tặng con gái, ông đã viết:

Buồn vì thế sự đa đoan

Tâm hồn đa cảm dễ tan nát lòng

Dù con có muốn hay không

Khổ đau vốn dĩ nằm trong kiếp người.

(Đọc thơ con).

Viết đến đây, tôi chợt nhớ cái dạo làm Tạp chí Dặm ngàn Đất Việt số Tết năm nào. Không hiểu vì lý do nào đó, mà các Biên tập viên của Đất Việt đã duyệt nhầm một bài thơ của bác Trần Vũ thành ra của Nữ sỹ Vũ Minh Huệ con gái ông. Khi báo ra rồi, tôi mới hỏi Huệ: “Sao bài thơ này, khác hẳn cái hơi thơ “căng tràn” “ngược khát” đẫm hơi xuân muộn của nàng thế nhỉ?” Huệ bảo: “Giời ạ, thơ của phụ thân tôi, lẫn vào trong bản thảo của tôi, bên ông duyệt in, rồi gán ngay tên tôi vào…”. Bài thơ ấy là đây:

Tiến gì ông, sỹ gì bà!

Chẳng qua mượn tiếng để mà bịp nhau

Giữa thời lẫn lộn vàng thau

Chỉ nghe cái “mác” biết đâu là vàng.

(Tiến sỹ rởm)

Như đã nói ở trên, thơ Trần Vũ hướng về gia đình và xã hội bằng những yêu thương, trăn trở. Đọc những bài tứ tuyệt của ông thấy những trăn trở suy tư đè nặng từng con chữ:

Nào còn gì bán nữa đâu

Ngoài hai thứ tóc ở trên đầu

Già nửa đời người bao trăn trở

Cả trái tim hồng trọn nỗi đau.

(Bán)

Thơ ông là những lời tâm huyết cùng cuộc sống, ông viết để sẻ chia, để thấu cảm với những nỗi niềm đời, chứ không phải cái cách vật vã tìm chữ để lập danh từ thơ phú:

Trẻ trung thì chẳng  cho làm

Đến khi tóc bạc không kham được rồi

Lại như tha thiết chào mời

Ngẫm thay thế sự ngược đời lắm ru.

(Ngược đời).

Nỗi niềm thơ gây xúc động và rung cảm mạnh với những bài thơ ông viết về những người thân của mình: Sông Cô ngậm nửa mặt trời/ Ven chùa gió thổi, rồi bời lòng con/ Cha nằm dưới lớp cỏ non/ Con đi, mang nặng nỗi buồn, thưa cha! (Thưa cha). Những câu chữ ấy sinh tự lòng người, phất phơ mọc vào 2 cõi âm dương, cứ ngân ngấn những tiếc nuối vòng theo kiếp người bể dâu sinh tử: Chị ơi, hoa trái vườn nhà/ Ngọt ngon là thế, người ta phá rồi/ Đành thôi, lựa quả vườn người/ Đem về lễ chị, rối bời lòng em. (Rồi bời)…

Vài dòng nho nhỏ đặt trước những trang cuối cùng ấn phẩm thơ Nỗi niềm của tác giả Trần Vũ. Trân trọng lắm trước những yêu thương trăn trở mà ông đã gửi gắm vào câu chữ. Trong cuộc đời mình, bác Vũ Đình Ruyệt (Trần Vũ) đã là chủ biên, là đồng tác giả của nhiều cuốn sách được sử dụng trong ngành giáo dục. Còn với miền thơ, xin mượn mấy câu thơ của ông để khép lại mấy dòng chia sẻ Nỗi niềm thơ này với bể đời sương khói mênh mang: Mươi đầu sách nằm trơ trên giá/ Mấy vần thơ buốt thấu tâm cam/ Tim đập chậm, nặng nề lỗi nhịp/ Mắt mờ dần, sương khói mênh mang. (Mênh mang).

Hà Nội, mùa hè Kỷ Hợi, 2019

ĐL